İdman
İdmandan kənar: 17 yaşında başlayan böyük hekayə niyə yarıda bitdi? - Video
Futbol tarixində elə oyunçular var ki, adları çəkiləndə insanların yaddaşında ilk növbədə qazandıqları kuboklar, vurduqları qollar və qırdıqları rekordlar canlanır. Elələri də var ki, onların hekayəsi təkcə uğurlardan ibarət deyil. Bir vaxtlar rəqib müdafiəçiləri sürəti ilə vahiməyə salan, İngiltərənin gələcəyi kimi təqdim olunan və dünyanın ən yaxşı futbolçusu seçilən Maykl Ouen də belə simalardandır. Oxu.Az-ın "İdmandan kənar" rubrikasında bu dəfə İngiltərə və Avropa futbolunun yaddaşında qeyri-adi texnikası, rəqib müdafiəçilərini çaşdıran fintləri və meydandakı sehrli hərəkətləri ilə iz qoyan Maykl Ouenin hekayəsindən bəhs edəcəyik. O, çox gənc yaşda zirvəyə yüksəldi. İngiltərə millisinin formasında dünya çempionatına damğa vurdu, "Liverpul"la tarix yazdı və Avropanın ən nüfuzlu fərdi mükafatını qazandı. Ancaq karyerasının ən böyük üstünlüyü olan sürət zaman keçdikcə onun üçün əlçatmaz nemətə çevrildi. Zədələr Ouenin oyununu dəyişdirdi, futbolçu öz instinktlərinə belə şübhə ilə yanaşmağa başladı. 17 yaşında başlayan böyük hekayə Maykl Ceyms Ouen 1979-cu il dekabrın 14-də İngiltərənin Çester şəhərində dünyaya gəlib. Uşaqlıqdan futbola maraq göstərən Ouen "Liverpul"un akademiyasına qoşuldu və qısa müddətdə öz istedadı ilə seçildi. 1997-ci ilin mayında, cəmi 17 yaşında "Liverpul"un əsas komandasında debüt edən hücumçu ilk oyununda da qol vurdu. Bu, onun gələcək karyerasının necə olacağına dair ilk ciddi siqnal idi. Ouen müdafiəçilərdən bir addım qabağa düşməyi, boşluqları vaxtında görməyi və qapıçı ilə üz-üzə qalanda soyuqqanlılığını qorumağı bacarırdı. 1997/1998 mövsümündə İngiltərə çempionatında 18 qol vuraraq bombardirlər yarışında zirvəyə şərik oldu. Növbəti mövsüm də eyni göstəricini təkrarladı. Hələ yeniyetmə yaşlarında belə nəticələr göstərən futbolçu artıq təkcə "Liverpul"un deyil, bütün İngiltərənin diqqət mərkəzində idi.
18 yaşında dünyanı heyrətləndirən qol Ouenin həyatını dəyişən an 1998-ci il dünya çempionatında yaşandı. Fransada keçirilən mundialda İngiltərə millisi Argentina ilə üz-üzə gələndə hücumçunun cəmi 18 yaşı vardı. Oyunun 16-cı dəqiqəsində Devid Bekhemin ötürməsindən sonra topu qəbul edən Ouen sürəti ilə rəqib müdafiəsini yarıb keçdi. Xose Şamot və Roberto Ayalanı arxada qoyan gənc hücumçu qapıçı Karlos Roanı da məyus etdi. Bu, sadəcə qol deyildi, futbol dünyasına yeni ulduzun təqdimatı idi. İngiltərə həmin oyunda penaltilər seriyasında məğlub olaraq mundialla vidalaşdı. Ancaq Ouenin adı artıq bütün dünyada tanınırdı. Onun Argentina ilə qarşılaşmada vurduğu qol dünya çempionatları tarixinin yaddaqalan fərdi qollarından biri kimi qaldı. Ouen sonradan həmin qolun həyatını dəyişdirdiyini etiraf edib. O, bir anda milyonlarla azarkeşin tanıdığı futbolçuya çevrilmişdi. Qarşıda isə daha böyük uğurlar vardı.
"Liverpul"da zirvə və "Qızıl top" 2000/2001 mövsümü Ouenin karyerasının ən parlaq səhifələrindən biri oldu. Jerar Ulyenin rəhbərlik etdiyi "Liverpul" İngiltərə Kubokunu, Liqa Kubokunu və UEFA Kubokunu qazanaraq mövsümü üç böyük titulla başa vurdu. İngiltərə Kubokunun finalında "Arsenal"la qarşılaşma isə Ouenin karyerasının simvolik oyunlarından birinə çevrildi. "Liverpul" 0:1 hesabı ilə geridə olduğu vaxt hücumçu son dəqiqələrdə iki qol vuraraq komandasına 2:1 hesablı qələbə qazandırdı. Həmin il Ouen UEFA Superkubokunu və İngiltərə Superkubokunu da qazandı. Onun çıxışı Avropada yüksək qiymətləndirildi və 2001-ci ilin sonunda "Qızıl top" mükafatına layiq görüldü. Beləliklə, Ouen dünyanın ən yaxşı futbolçusu seçildi. O, uşaqlıqdan arzulanan zirvəyə çatmışdı. Üstəlik, bunu futbol tarixinin ən rəqabətli dövrlərindən birində, Zinəddin Zidan, Ronaldo, Luiş Fiqu və digər ulduzların meydanlarda olduğu vaxt bacarmışdı. Amma futbolun ən çətin tərəfi də məhz bundan sonra üzə çıxacaqdı: zirvəyə çatmaqla orada qalmaq eyni şey deyil.
Ən böyük silahı tədricən əlindən alındı Ouenin oyununu fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdən biri partlayıcı sürəti idi. O, müdafiə xəttinin arxasına qaçır, rəqibdən bir neçə metr aralanır və qapıçı ilə üz-üzə qalanda fürsəti əldən vermirdi. Lakin bu oyun üslubu onun əzələlərinə ciddi yük salırdı. Hələ 19 yaşında olarkən arxa bud əzələsindən aldığı zədə səbəbindən təxminən beş ay futboldan kənarda qaldı. Sonrakı illərdə də əzələ problemləri təkrarlanmağa başladı. 2005-ci ildə "Nyukasl"da çıxış edərkən ayaq darağı sümüyü sındı, 2006-cı ildə isə İngiltərə millisində oynayarkən ön çarpaz bağ zədəsi aldı. Bərpa prosesi uzandı, əvvəlki sürətini qaytarmaq çətinləşdi. Ouen artıq meydanda əvvəlki kimi sərbəst hərəkət edə bilmirdi. Daha ağrılı məqam isə onun öz sözlərindən bəlli olurdu: bir vaxtlar müdafiəçilərlə sürət yarışına girməkdən çəkinməyən hücumçu sonralar belə qaçışlar zamanı yenidən zədələnəcəyindən qorxurdu.
2018-ci ildə BBC-yə verdiyi müsahibədə Ouen karyerasının son illərində futbol oynamaqdan həzz almadığını, hətta təqaüdə çıxmağı səbirsizliklə gözlədiyini söyləmişdi. O, zədələrin yalnız fiziki imkanlarına deyil, oyuna yanaşmasına da təsir etdiyini etiraf etmişdi. Bir zamanlar rəqib müdafiəçilərin qarşısında dayana bilmədiyi futbolçu indi öz bədəninə güvənməkdə çətinlik çəkirdi. "Real Madrid" arzusu və dəyişən karyera 2004-cü ildə Ouen "Liverpul"dan ayrılaraq "Real Madrid"ə keçdi. "Qalaktikos" adlandırılan komandada Zinəddin Zidan, Ronaldo, Devid Bekhem və Raul kimi ulduzlarla bir araya gəldi. İspaniyada keçirdiyi mövsümdə La Liqada 13 qol vurdu. Ancaq əsas heyətdə daimi yer qazanmaq asan deyildi. Bir il sonra İngiltərəyə qayıdaraq "Nyukasl"a qoşuldu. Daha sonra "Mançester Yunayted"də çıxış etdi və 2011-ci ildə Premyer Liqa çempionluğunu qazandı. Karyerasının son dayanacağı isə "Stok Siti" oldu. Ouen 2013-cü ildə peşəkar futbolçu karyerasını başa vurdu. İngiltərə millisində 89 oyun keçirərək 40 qol vurmuşdu. Klub səviyyəsində də yüzlərlə qola imza atmış, böyük titullar qazanmışdı. Kağız üzərində bunlar möhtəşəm nəticələr idi. Ancaq onun özünün də etiraf etdiyi kimi, karyerasının son illəri gözlədiyi kimi keçməmişdi.
Futboldan sonra yeni həyat Peşəkar futboldan ayrıldıqdan sonra Ouen idmandan tam uzaqlaşmadı. O, televiziya şərhçisi və futbol eksperti kimi fəaliyyət göstərməyə başladı. Bununla yanaşı, uşaqlıqdan maraq göstərdiyi atçılıq və at yarışlarına daha çox vaxt ayırdı. Çester yaxınlığında yerləşən "Manor House Stables" atçılıq mərkəzi onun futbol meydanlarından kənardakı əsas məşğuliyyətlərindən birinə çevrildi. Beləliklə, Ouen özünə tamamilə fərqli sahədə yeni həyat qurdu. Onun hekayəsi yalnız zədələrə görə yarımçıq qalmış karyera haqqında deyil. Bu, çox erkən yaşda zirvəyə yüksələn bir futbolçunun uğurun, şöhrətin və fiziki məhdudiyyətlərin nə demək olduğunu öyrənməsinin hekayəsidir.
18 yaşında dünyanı heyrətləndirən qol Ouenin həyatını dəyişən an 1998-ci il dünya çempionatında yaşandı. Fransada keçirilən mundialda İngiltərə millisi Argentina ilə üz-üzə gələndə hücumçunun cəmi 18 yaşı vardı. Oyunun 16-cı dəqiqəsində Devid Bekhemin ötürməsindən sonra topu qəbul edən Ouen sürəti ilə rəqib müdafiəsini yarıb keçdi. Xose Şamot və Roberto Ayalanı arxada qoyan gənc hücumçu qapıçı Karlos Roanı da məyus etdi. Bu, sadəcə qol deyildi, futbol dünyasına yeni ulduzun təqdimatı idi. İngiltərə həmin oyunda penaltilər seriyasında məğlub olaraq mundialla vidalaşdı. Ancaq Ouenin adı artıq bütün dünyada tanınırdı. Onun Argentina ilə qarşılaşmada vurduğu qol dünya çempionatları tarixinin yaddaqalan fərdi qollarından biri kimi qaldı. Ouen sonradan həmin qolun həyatını dəyişdirdiyini etiraf edib. O, bir anda milyonlarla azarkeşin tanıdığı futbolçuya çevrilmişdi. Qarşıda isə daha böyük uğurlar vardı.
"Liverpul"da zirvə və "Qızıl top" 2000/2001 mövsümü Ouenin karyerasının ən parlaq səhifələrindən biri oldu. Jerar Ulyenin rəhbərlik etdiyi "Liverpul" İngiltərə Kubokunu, Liqa Kubokunu və UEFA Kubokunu qazanaraq mövsümü üç böyük titulla başa vurdu. İngiltərə Kubokunun finalında "Arsenal"la qarşılaşma isə Ouenin karyerasının simvolik oyunlarından birinə çevrildi. "Liverpul" 0:1 hesabı ilə geridə olduğu vaxt hücumçu son dəqiqələrdə iki qol vuraraq komandasına 2:1 hesablı qələbə qazandırdı. Həmin il Ouen UEFA Superkubokunu və İngiltərə Superkubokunu da qazandı. Onun çıxışı Avropada yüksək qiymətləndirildi və 2001-ci ilin sonunda "Qızıl top" mükafatına layiq görüldü. Beləliklə, Ouen dünyanın ən yaxşı futbolçusu seçildi. O, uşaqlıqdan arzulanan zirvəyə çatmışdı. Üstəlik, bunu futbol tarixinin ən rəqabətli dövrlərindən birində, Zinəddin Zidan, Ronaldo, Luiş Fiqu və digər ulduzların meydanlarda olduğu vaxt bacarmışdı. Amma futbolun ən çətin tərəfi də məhz bundan sonra üzə çıxacaqdı: zirvəyə çatmaqla orada qalmaq eyni şey deyil.
Ən böyük silahı tədricən əlindən alındı Ouenin oyununu fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdən biri partlayıcı sürəti idi. O, müdafiə xəttinin arxasına qaçır, rəqibdən bir neçə metr aralanır və qapıçı ilə üz-üzə qalanda fürsəti əldən vermirdi. Lakin bu oyun üslubu onun əzələlərinə ciddi yük salırdı. Hələ 19 yaşında olarkən arxa bud əzələsindən aldığı zədə səbəbindən təxminən beş ay futboldan kənarda qaldı. Sonrakı illərdə də əzələ problemləri təkrarlanmağa başladı. 2005-ci ildə "Nyukasl"da çıxış edərkən ayaq darağı sümüyü sındı, 2006-cı ildə isə İngiltərə millisində oynayarkən ön çarpaz bağ zədəsi aldı. Bərpa prosesi uzandı, əvvəlki sürətini qaytarmaq çətinləşdi. Ouen artıq meydanda əvvəlki kimi sərbəst hərəkət edə bilmirdi. Daha ağrılı məqam isə onun öz sözlərindən bəlli olurdu: bir vaxtlar müdafiəçilərlə sürət yarışına girməkdən çəkinməyən hücumçu sonralar belə qaçışlar zamanı yenidən zədələnəcəyindən qorxurdu.
2018-ci ildə BBC-yə verdiyi müsahibədə Ouen karyerasının son illərində futbol oynamaqdan həzz almadığını, hətta təqaüdə çıxmağı səbirsizliklə gözlədiyini söyləmişdi. O, zədələrin yalnız fiziki imkanlarına deyil, oyuna yanaşmasına da təsir etdiyini etiraf etmişdi. Bir zamanlar rəqib müdafiəçilərin qarşısında dayana bilmədiyi futbolçu indi öz bədəninə güvənməkdə çətinlik çəkirdi. "Real Madrid" arzusu və dəyişən karyera 2004-cü ildə Ouen "Liverpul"dan ayrılaraq "Real Madrid"ə keçdi. "Qalaktikos" adlandırılan komandada Zinəddin Zidan, Ronaldo, Devid Bekhem və Raul kimi ulduzlarla bir araya gəldi. İspaniyada keçirdiyi mövsümdə La Liqada 13 qol vurdu. Ancaq əsas heyətdə daimi yer qazanmaq asan deyildi. Bir il sonra İngiltərəyə qayıdaraq "Nyukasl"a qoşuldu. Daha sonra "Mançester Yunayted"də çıxış etdi və 2011-ci ildə Premyer Liqa çempionluğunu qazandı. Karyerasının son dayanacağı isə "Stok Siti" oldu. Ouen 2013-cü ildə peşəkar futbolçu karyerasını başa vurdu. İngiltərə millisində 89 oyun keçirərək 40 qol vurmuşdu. Klub səviyyəsində də yüzlərlə qola imza atmış, böyük titullar qazanmışdı. Kağız üzərində bunlar möhtəşəm nəticələr idi. Ancaq onun özünün də etiraf etdiyi kimi, karyerasının son illəri gözlədiyi kimi keçməmişdi.
Futboldan sonra yeni həyat Peşəkar futboldan ayrıldıqdan sonra Ouen idmandan tam uzaqlaşmadı. O, televiziya şərhçisi və futbol eksperti kimi fəaliyyət göstərməyə başladı. Bununla yanaşı, uşaqlıqdan maraq göstərdiyi atçılıq və at yarışlarına daha çox vaxt ayırdı. Çester yaxınlığında yerləşən "Manor House Stables" atçılıq mərkəzi onun futbol meydanlarından kənardakı əsas məşğuliyyətlərindən birinə çevrildi. Beləliklə, Ouen özünə tamamilə fərqli sahədə yeni həyat qurdu. Onun hekayəsi yalnız zədələrə görə yarımçıq qalmış karyera haqqında deyil. Bu, çox erkən yaşda zirvəyə yüksələn bir futbolçunun uğurun, şöhrətin və fiziki məhdudiyyətlərin nə demək olduğunu öyrənməsinin hekayəsidir.
Mənbə
oxu.az