İdman
İdmandan kənar: Bəzi ölkələrdən daha çox Olimpiya medalı qazanan çempion niyə yaşamaq istəmirdi? - Video
O, Olimpiya hovuzunda rəqiblərinə şans vermirdi. Dünya rekordları qırır, qızıl medallar qazanır, milyonlarla insanın heyranlığına səbəb olurdu. Maykl Felps üçün əlçatmaz görünən zirvə yox idi. Ancaq tamaşaçıların alqışları kəsiləndə, yarışlar bitəndə və hovuzun işıqları sönəndə onu tamam başqa bir mübarizə gözləyirdi. Dünyanın ən çox Olimpiya medalı qazanan idmançısı bir vaxtlar özünü itirmiş, depressiya ilə üzləşmiş və yaşamaq istəmədiyi anlar keçirmişdi. Onun hekayəsi təkcə rekordlar və qələbələr haqqında deyil. Bu, insanın öz daxilindəki mübarizədən, kömək istəməkdən və yenidən ayağa qalxmaqdan bəhs edir. Oxu.Az-ın "İdmandan kənar" rubrikasında bu dəfə üzgüçülük tarixinin ən böyük ulduzlarından biri - Maykl Felpsdən danışacağıq. 15 yaşında Olimpiadaya, 23 qızıl medala doğru Maykl Felps 30 iyun 1985-ci ildə ABŞ-nin Merilend ştatının Baltimor şəhərində anadan olub. Uşaqlıqdan üzgüçülüklə məşğul olan Felps 15 yaşında, 2000-ci ildə Sidney Olimpiadasında ABŞ yığmasının heyətində çıxış edib. Həmin vaxt medal qazanmasa da, qarşıdakı illərdə idman tarixinin ən böyük adlarından birinə çevriləcəyini göstərirdi. 2004-cü ildə Afina Olimpiadasında altı qızıl və iki bürünc medal qazanan Felps artıq dünyanın diqqət mərkəzində idi. Lakin onun ən böyük uğuru hələ qarşıda idi. 2008-ci ildə Pekində keçirilən Olimpiya Oyunları Felpsin adını əbədi olaraq tarixə yazdı. O, qatıldığı səkkiz yarışın hamısında qızıl medal qazandı. Bununla da bir Olimpiadada səkkiz qızıl medal qazanan ilk idmançı oldu.
London-2012-də daha dörd qızıl və iki gümüş medal qazanan amerikalı üzgüçü Olimpiya tarixindəki üstünlüyünü davam etdirdi. Dörd il sonra Rio-de-Janeyroda daha beş qızıl və bir gümüş medal əldə etdi. Beləliklə, Felps karyerasını 28 Olimpiya medalı ilə başa vurdu. Onlardan 23-ü qızıl idi. Bu göstərici onu Olimpiya tarixinin ən çox medal qazanan idmançısı etdi. Ancaq qələbələrin sayı artdıqca onun daxilindəki problemlər yoxa çıxmırdı. Qızıl medalların arxasında gizlənən boşluq İllərboyu Felpsin həyatı məşqlər, yarışlar, rekordlar və növbəti Olimpiadaya hazırlıq ətrafında qurulmuşdu. Hər dörd ildən bir qarşısına yeni məqsəd qoyur, bütün gücünü həmin məqsədə çatmağa sərf edirdi. Bəs məqsədə çatdıqdan sonra nə baş verirdi? Felps sonralar Olimpiadadan sonra depressiya yaşadığını açıq şəkildə danışıb. Onun sözlərinə görə, böyük yarışlar bitəndə özünü itirmiş hiss edir, bundan sonra hara gedəcəyini və nə edəcəyini bilmirdi. Uzun illər emosiyalarını içində saxlaması vəziyyəti daha da ağırlaşdırırdı. 2012-ci il London Olimpiadasından sonra üzgüçülükdən ayrıldığını elan edən Felps özünü yeni həyata hazırlamaqda çətinlik çəkirdi. İdmandan kənarda kim olduğunu anlamaq onun üçün gözlədiyindən daha ağır idi. Dünya onu qalib kimi tanıyırdı. Ancaq o, özünü yalnız üzgüçü kimi görməyə alışmışdı. Hovuzdan uzaqlaşanda isə bu kimliyin arxasında qalan insanla üz-üzə gəlməli oldu.
2014-cü il - hər şeyin dəyişdiyi məqam 2014-cü ildə Felps yenidən gündəmə gəldi. O, sərxoş vəziyyətdə avtomobil idarə etdiyinə görə ikinci dəfə saxlanıldı. Bu hadisədən sonra üzgüçü müalicə almaq qərarına gəldi və Arizona ştatındakı müalicə mərkəzinə yerləşdi. Felps sonralar həmin dövrdə yaşamaq istəmədiyi anlar keçirdiyini açıqlayıb. O, uzun müddət depressiya ilə təkbaşına mübarizə apardığını, nəhayət, köməyə ehtiyacı olduğunu qəbul etdiyini söyləyib. Müalicə mərkəzində keçirdiyi vaxt ona özünü daha yaxşı tanımağa və problemlərindən qaçmaq əvəzinə onlarla üzləşməyə kömək etdi. Bu, onun həyatındakı ən vacib dönüş nöqtələrindən biri idi. Çünki Felps ilk dəfə yalnız fiziki hazırlığının deyil, psixoloji vəziyyətinin də qayğısına qalmalı olduğunu qəbul edirdi. O, sonralar depressiya haqqında açıq danışmağın, mütəxəssislərdən yardım istəməyin və hisslərini bölüşməyin əhəmiyyətini dəfələrlə vurğulayıb.
Hovuzlara qayıdış - sonuncu böyük sınaq Felps 2016-cı ildə Rio Olimpiadasına qayıdanda artıq əvvəlki idmançıdan fərqli idi. Bu dəfə onun qarşısında yalnız rəqiblərini məğlub etmək məqsədi yox, özünü yenidən tapmaq və karyerasını istədiyi kimi başa vurmaq arzusu dayanırdı. Nəticə isə möhtəşəm oldu: beş qızıl və bir gümüş medal. Beləliklə, Felps Olimpiya karyerasını tarixə düşən nəticələrlə tamamladı. O, həmin Oyunlardan sonra peşəkar üzgüçülükdən getdiyini təsdiqlədi. Ancaq bu dəfə təqaüdə çıxmaq onun üçün dörd il əvvəlki qədər ağır görünmürdü. Çünki artıq özünü yalnız qazandığı medallarla ölçməməyin vacibliyini anlamışdı.
Ən böyük qələbəsi medal deyildi Maykl Felps karyerası ərzində rəqiblərini saniyənin kiçik hissələri ilə qabaqladı, dünya rekordları müəyyənləşdirdi və 23 dəfə Olimpiya çempionu oldu. Lakin onun həyatındakı ən mühüm mübarizəni tribunalar görmürdü. O, depressiya ilə bağlı yaşadıqlarını açıq danışaraq başqa idmançılara da nümunə oldu. Felps üçün öz təcrübəsini bölüşmək, çətinlik çəkən insanlara kömək etmək bəzən daha bir qızıl medal qazanmaqdan da əhəmiyyətli görünürdü. Çünki idmançı hər zaman qalib görünə bilər. Amma bu, onun daxilində hər şeyin qaydasında olması demək deyil. Maykl Felpsin hekayəsi göstərir ki, insanın dəyəri qazandığı medallarla ölçülmür. Bəzən ən böyük qələbə başqalarını geridə qoymaq deyil, özünü itirdiyin yerdən yenidən tapmaqdır.
London-2012-də daha dörd qızıl və iki gümüş medal qazanan amerikalı üzgüçü Olimpiya tarixindəki üstünlüyünü davam etdirdi. Dörd il sonra Rio-de-Janeyroda daha beş qızıl və bir gümüş medal əldə etdi. Beləliklə, Felps karyerasını 28 Olimpiya medalı ilə başa vurdu. Onlardan 23-ü qızıl idi. Bu göstərici onu Olimpiya tarixinin ən çox medal qazanan idmançısı etdi. Ancaq qələbələrin sayı artdıqca onun daxilindəki problemlər yoxa çıxmırdı. Qızıl medalların arxasında gizlənən boşluq İllərboyu Felpsin həyatı məşqlər, yarışlar, rekordlar və növbəti Olimpiadaya hazırlıq ətrafında qurulmuşdu. Hər dörd ildən bir qarşısına yeni məqsəd qoyur, bütün gücünü həmin məqsədə çatmağa sərf edirdi. Bəs məqsədə çatdıqdan sonra nə baş verirdi? Felps sonralar Olimpiadadan sonra depressiya yaşadığını açıq şəkildə danışıb. Onun sözlərinə görə, böyük yarışlar bitəndə özünü itirmiş hiss edir, bundan sonra hara gedəcəyini və nə edəcəyini bilmirdi. Uzun illər emosiyalarını içində saxlaması vəziyyəti daha da ağırlaşdırırdı. 2012-ci il London Olimpiadasından sonra üzgüçülükdən ayrıldığını elan edən Felps özünü yeni həyata hazırlamaqda çətinlik çəkirdi. İdmandan kənarda kim olduğunu anlamaq onun üçün gözlədiyindən daha ağır idi. Dünya onu qalib kimi tanıyırdı. Ancaq o, özünü yalnız üzgüçü kimi görməyə alışmışdı. Hovuzdan uzaqlaşanda isə bu kimliyin arxasında qalan insanla üz-üzə gəlməli oldu.
2014-cü il - hər şeyin dəyişdiyi məqam 2014-cü ildə Felps yenidən gündəmə gəldi. O, sərxoş vəziyyətdə avtomobil idarə etdiyinə görə ikinci dəfə saxlanıldı. Bu hadisədən sonra üzgüçü müalicə almaq qərarına gəldi və Arizona ştatındakı müalicə mərkəzinə yerləşdi. Felps sonralar həmin dövrdə yaşamaq istəmədiyi anlar keçirdiyini açıqlayıb. O, uzun müddət depressiya ilə təkbaşına mübarizə apardığını, nəhayət, köməyə ehtiyacı olduğunu qəbul etdiyini söyləyib. Müalicə mərkəzində keçirdiyi vaxt ona özünü daha yaxşı tanımağa və problemlərindən qaçmaq əvəzinə onlarla üzləşməyə kömək etdi. Bu, onun həyatındakı ən vacib dönüş nöqtələrindən biri idi. Çünki Felps ilk dəfə yalnız fiziki hazırlığının deyil, psixoloji vəziyyətinin də qayğısına qalmalı olduğunu qəbul edirdi. O, sonralar depressiya haqqında açıq danışmağın, mütəxəssislərdən yardım istəməyin və hisslərini bölüşməyin əhəmiyyətini dəfələrlə vurğulayıb.
Hovuzlara qayıdış - sonuncu böyük sınaq Felps 2016-cı ildə Rio Olimpiadasına qayıdanda artıq əvvəlki idmançıdan fərqli idi. Bu dəfə onun qarşısında yalnız rəqiblərini məğlub etmək məqsədi yox, özünü yenidən tapmaq və karyerasını istədiyi kimi başa vurmaq arzusu dayanırdı. Nəticə isə möhtəşəm oldu: beş qızıl və bir gümüş medal. Beləliklə, Felps Olimpiya karyerasını tarixə düşən nəticələrlə tamamladı. O, həmin Oyunlardan sonra peşəkar üzgüçülükdən getdiyini təsdiqlədi. Ancaq bu dəfə təqaüdə çıxmaq onun üçün dörd il əvvəlki qədər ağır görünmürdü. Çünki artıq özünü yalnız qazandığı medallarla ölçməməyin vacibliyini anlamışdı.
Ən böyük qələbəsi medal deyildi Maykl Felps karyerası ərzində rəqiblərini saniyənin kiçik hissələri ilə qabaqladı, dünya rekordları müəyyənləşdirdi və 23 dəfə Olimpiya çempionu oldu. Lakin onun həyatındakı ən mühüm mübarizəni tribunalar görmürdü. O, depressiya ilə bağlı yaşadıqlarını açıq danışaraq başqa idmançılara da nümunə oldu. Felps üçün öz təcrübəsini bölüşmək, çətinlik çəkən insanlara kömək etmək bəzən daha bir qızıl medal qazanmaqdan da əhəmiyyətli görünürdü. Çünki idmançı hər zaman qalib görünə bilər. Amma bu, onun daxilində hər şeyin qaydasında olması demək deyil. Maykl Felpsin hekayəsi göstərir ki, insanın dəyəri qazandığı medallarla ölçülmür. Bəzən ən böyük qələbə başqalarını geridə qoymaq deyil, özünü itirdiyin yerdən yenidən tapmaqdır.
Mənbə
oxu.az
