Özbəkistandan TDT-yə radikalizmlə mübarizə üçün işçi qrupu təklifi

"Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) qarşısında duran mühüm vəzifələrə əsaslanaraq bir sıra mühüm təkliflər və təşəbbüslər irəli sürmək istərdik". Oxu.Az-ın Şuşaya ezam olunmuş əməkdaşı xəbər verir ki, bunu Özbəkistanın Dini Məsələlər Komitəsinin sədri Sodik Toşboyev Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv ölkələrin dini məsələlər üzrə dövlət qurumları rəhbərlərinin birinci görüşündə deyib. O bildirib ki, bu gün radikalizmə, ekstremizmə, dogmatizmə və qanunsuz dini təhsilə qarşı mübarizə hamımız üçün təcili bir vəzifədir: "Xüsusilə, internet vasitəsilə türk xalqları arasında fanatizmin yayılması da oxşar təsirlərə malikdir. Bu təhdidlərə effektiv həll yolları tapmaq, təcrübə mübadiləsi aparmaq və daimi dialoq platforması yaratmaq üçün Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv dövlətlərin dini sahədə səlahiyyətli təşkilatlarının nümayəndələrindən ibarət işçi qrupu yaratmağı təklif edirəm. İşçi qrupuna deputatların rəhbərliyi altında beynəlxalq məsələlər, təhlil və internetdən məsul şəxslərin daxil edilməsi məqsədəuyğun olardı. Şübhəsiz ki, bu struktur dini məsələlərdən məsul olan departamentlər arasında sistemli əməkdaşlığın qurulmasına və milli maraqlarımıza uyğun təşəbbüslərin birgə həyata keçirilməsinə imkan verəcək. İkincisi, Türk Dövlətlərinin üzv dövlətlərindən olan gənclərin Özbəkistanda fəaliyyət göstərən ali və dini təhsil müəssisələrində təhsil almaları üçün oflayn və onlayn təhsil planlaşdırmışıq. Bu proqram çərçivəsində İmam Buxari, İmam Tirmizi, Mir Ərəb və bütün digər tarixi təhsil müəssisələrinin qapıları Özbəkistanda təhsil almaq istəyən gənclər üçün açılacaq. Bu cür əməkdaşlıq, şübhəsiz ki, təşkilatımızın üzv dövlətlərində fəaliyyət göstərən ali və orta ixtisas dini təhsil müəssisələri arasında sıx əməkdaşlığı yeni səviyyəyə qaldıracaq. Bu, həmçinin professor və tələbələr üçün akademik mübadilə proqramlarının yaradılması üçün zəmin yaradacaq. Üçüncüsü, Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv dövlətlərdə Özbəkistanda fəaliyyət göstərən dini və təhsil elmi mərkəzlərinin əməkdaşları və tədqiqatçıları üçün Özbəkistandakı İslam Sivilizasiyası Mərkəzində, İmam Buxari, İmam Maturidi və İmam Tirmizi beynəlxalq elmi və tədqiqat mərkəzlərində qısamüddətli təcrübə keçmək imkanı təklif etmək istərdik. Bu halda, Özbəkistandakı elmi mərkəzlərdə qalmaqla bağlı bütün xərclər ödəniləcək. Bu, elmi mərkəzlərimiz, muzeylərimiz və kitabxanalarımız arasında əlaqələri genişləndirəcək, alimlər və bərpaçılar üçün təlim proqramları təşkil edəcək. Ən əsası, bu günün aktual dini məsələləri, xüsusən də radikalizm və ekstremizmlə mübarizə üzrə birgə elmi və praktik tövsiyələr hazırlanacaq və müntəzəm beynəlxalq konfranslar keçiriləcək", - komitə sədri deyib. O əlavə edib ki, dördüncü təklif Türk Dövlətləri Təşkilatının üzv dövlətləri arasında ziyarət turizminin inkişafı və ortaq tariximizdə silinməz iz buraxan böyük alimlərimizin və mütəfəkkirlərimizin zəngin irsinin populyarlaşdırılması sahəsində əməkdaşlığı genişləndirməkdir: "Qardaşlarımızın qədim Buxara, Səmərqənd, Ürgənc, Xiva, Şoş, Termez kimi tarixi şəhərlərimizi ziyarət etmələri bizi də məmnun edəcək. Bununla müqəddəs yerlərimizin qorunması və təbliği ilə bağlı işlər sistemli şəkildə aparılacaq, birgə ziyarət marşrutları və xüsusi turizm paketləri hazırlanacaq. Nəticə etibarilə, ulu əcdadlarımızın elmi və mənəvi xəzinələrini geniş ictimaiyyətə, xüsusən də gənc nəslə və beynəlxalq ictimaiyyətə effektiv şəkildə çatdırmaq mümkün olacaq. Beşincisi, Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv dövlətlərin alimlərinin, müftilərinin və nüfuzlu din alimlərinin iştirakı ilə bütün türk dünyası üçün müasir dini və sosial məsələləri əhatə edən və bu günün təcili dini suallarına cavab verə bilən vahid elmi və təhsil vəsaiti yaratmağı təklif edirəm. Həmçinin "Türk Dünyası Alimləri" ensiklopedik kitabının hazırlanması da məqsədəuyğun olardı. Bu cür fundamental əsərlər humanizm, tolerantlıq və islamın maarifləndirilməsi prinsiplərinə əsaslanan ortaq yanaşmamızın formalaşmasına, böyük alimlərimizin zəngin tarixinin və birgə nailiyyətlərinin öyrənilməsinə xidmət edir. Ən əsası, onlar əhalimiz və gənclərimiz arasında dağıdıcı ideyalara qarşı mübarizədə ideoloji immuniteti gücləndirir və etibarlı bilik mənbəyinə çevrilir".